Tag: νηστεία

  • Νηστεία. Πώς καλύπτουμε τις θρεπτικές ανάγκες;

    Νηστεία. Πώς καλύπτουμε τις θρεπτικές ανάγκες;


    Τις μέρες της Σαρακοστής, ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων αποφασίζει να νηστέψει ακολουθώντας τις θρησκευτικές μας παραδόσεις. Μερικοί αποφασίζουν να ακολουθήσουν νηστεία 40 ημερών και κάποιοι άλλοι ακολουθούν νηστεία μόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα.

    Η περίοδος της νηστείας είναι μια περίοδος που απαιτεί την αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης και έτσι η διατροφή είναι βασισμένη κυρίως σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης, όπως φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, όσπρια και θαλασσινά. Αυτό αποτελεί μια καλή ευκαιρία για να κάνουμε αποτοξίνωση από τα κορεσμένα λιπαρά και τη χοληστερίνη.

    Αυτό που παρατηρείται κατά τη νηστεία, είναι μια αύξηση της κατανάλωσης των υδατανθράκων, όπως ψωμί, όσπρια, ζυμαρικά, ρύζι, πατάτες, φρούτα και λαχανικά. Αντίθετα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί), όπως και τα ζωικά (κρέας, ψάρια, κοτόπουλο) απουσιάζουν από το διαιτολόγιο μας. Αυτό λοιπόν που θα πρέπει να προσέχουμε κατά τη νηστεία είναι να καλύπτουμε τις ανάγκες μας σε διάφορα θρεπτικά συστατικά, όπως είναι η πρωτεΐνη, ο σίδηρος και το ασβέστιο.

    Πρωτεΐνη

    Η καλύτερη πηγή πρωτεΐνης είναι το κρέας, τα ψάρια, τα θαλασσινά, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ωστόσο, κατά τη νηστεία η πρόσληψη πρωτεΐνης πρέπει να γίνει από διαφορετικά τρόφιμα.

    Για παράδειγμα, τα όσπρια είναι μια πολύ καλή πηγή πρωτεΐνης. Από τα φυτικά τρόφιμα όμως λείπουν κάποια αμινοξέα και έτσι στη διατροφή μας πρέπει να υπάρχει ποικιλία, έτσι ώστε να καλύψουμε την ανάγκη σε αυτά τα αμινοξέα.

    Έτσι, όταν τα όσπρια συνδυάζονται με δημητριακά (ψωμί, ρύζι, πλιγούρι κτλ.) τότε ο οργανισμός προσλαμβάνει πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, αντίστοιχη με αυτή του κρέατος.

    Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε τα θαλασσινά τα οποία έχουν και αυτά την τιμητική τους αυτή την περίοδο και μας εφοδιάζουν με πρωτεΐνη.

    Σίδηρος

    Ένα ακόμα θέμα τις ημέρες που κάνουμε νηστεία είναι και η πρόσληψη του σιδήρου. Η καλύτερη πηγή σιδήρου είναι ο αιμικός σίδηρος ο οποίος προέρχεται κυρίως από τα κρεατικά. Στη διάρκεια της Σαρακοστής όμως, προσλαμβάνουμε μη αιμικό σίδηρο μέσω των φρούτων, των λαχανικών, των οσπρίων και των ξηρών καρπών.

    Αυτός ο σίδηρος δεν απορροφάται το ίδιο εύκολα και για αυτό πρέπει να καταναλώνουμε και να επιλέγουμε τρόφιμα που είναι πλούσια σε σίδηρο και να τα συνοδεύουμε πάντα με τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη C, όπως είναι οι πιπεριές, τα πορτοκάλια, τα λεμόνια και η ντομάτα.

    Ασβέστιο

    Τέλος, ένα ακόμα βασικό ιχνοστοιχείο το οποίο πρέπει να προσέξουμε κατά τη νηστεία είναι το ασβέστιο. Η έλλειψη των γαλακτοκομικών από τη διατροφή οδηγεί σε μειωμένη κάλυψη του οργανισμού σε ασβέστιο.

    Έτσι, καλό είναι να καταναλώνονται τρόφιμα που είναι καλές πηγές ασβεστίου, όπως είναι το γάλα σόγιας και αμυγδάλου, τα αμύγδαλα, το ταχίνι, το μπρόκολο και το κουνουπίδι. Μια άλλη εναλλακτική είναι η κατανάλωση δημητριακών που είναι ενισχυμένα σε ασβέστιο.

    Έτσι λοιπόν, αν υπάρχει ποικιλία στη διατροφή τότε η νηστεία μόνο καλό μπορεί να κάνει στον οργανισμό μας, αφού μπορούμε να επιτύχουμε ένα καλύτερο λιπιδαιμικό προφίλ, καθώς επίσης μπορούμε να βελτιώσουμε και την αρτηριακή μας πίεση λόγω της αυξημένης πρόσληψης των φρούτων και των λαχανικών.

     

    Τέλος, αν αθλείστε, διαβάστε επίσης το άρθρο: Νηστεία & Άθληση. Πού ευεργετεί & Τι να προσέξω!

     

    Μαίρη Σελανικλή
    Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
    Τι να προσέχουμε όταν νηστεύουμε;\niatronet.gr
     

  • Νηστεία & Άθληση. Πού ευεργετεί & Τι να προσέξω!

    Νηστεία & Άθληση. Πού ευεργετεί & Τι να προσέξω!

    Η περίοδος της Σαρακοστής αποτελεί μια πολύ καλή ευκαιρία για να αποτοξινωθούμε από το κρέας και να συνηθίσουμε σε μια πιο υγιεινή διατροφή.

    Το σαρακοστιανό τραπέζι δεν υστερεί καθόλου σε σχέση με τη βασισμένη στο κρέας και στα προϊόντα του διατροφή. Αντιθέτως, περιλαμβάνει τροφές ιδιαίτερα πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, οι οποίες συνδυασμένες κατάλληλα μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τη θρεπτική αξία των τροφίμων ζωικής προέλευσης.

    Ποια όμως είναι τα οφέλη της «νηστείας» στη σωματική υγεία;

    – Αυξημένη πρόσληψη αντιοξειδωτικών – βελτίωση καρδιαγγειακής κυκλοφορίας και υπέρτασης

    – Αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών – βελτίωση πέψης και γαστρεντερικής λειτουργίας

    – Ρύθμιση σακχάρου αίματος και αύξηση «καλής χοληστερόλης»

    – Μείωση βάρους

    Μπορεί να επηρεάσει τη σωματική υγεία η νηστεία σε συνδυασμό με την άσκηση;

    Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να συμβούν:

    – Απώλεια μυϊκού ιστού λόγω μη σωστής κάλυψης πρωτεϊνικών αναγκών

    – Γαστρεντερικές διαταραχές λόγω μεγαλύτερης πρόσληψης φυτικών ινών σε συνδυασμό με το ασκησιογόνο στρες

    – Μειωμένη παραγωγή αιμοσφαιρίνης λόγω έλλειψης τροφών πλούσιων σε σίδηρο και μειωμένη μεταφορά οξυγόνου με συνέπεια τη γρήγορη κόπωση.

    Ποιος είναι ο σωστός τρόπος τήρησης της νηστείας ώστε να μην επισκιάζονται τα οφέλη της;

    Νηστεία & Άθληση

    – 1-2 φορές / εβδομάδα θαλασσινά για ισορροπημένη πρόσληψη ζωικών πρωτεϊνών

    – Συνδυασμός δημητριακών – οσπρίων (ρύζι-φακές, καλαμπόκι-αρακάς)

    – Αύξηση ελαιολάδου λόγω απουσίας λιπαρών τροφών για κορεσμό

    – Πρόσληψη εναλλακτικών πηγών ασβεστίου και σιδήρου από φυτικές τροφές (σουσάμι, ταχίνι, ξηροί καρποί, σπανάκι)

    – Πρόσληψη εναλλακτικών πηγών φυτικής πρωτεΐνης με σχετικά υψηλή βιολογική αξία (σόγια, νηστίσιμο τυρί)

    – Σωστή κατανομή γευμάτων κατά τη διάρκεια όλης της ημέρας

    Ποιες είναι οι ειδικές συστάσεις για τους ασκούμενους προκειμένου να αποφευχθεί απώλεια μυϊκής μάζας; (Ισχύουν τα παραπάνω)

    – 2-3 φορές / εβδομάδα θαλασσινά για ισορροπημένη πρόσληψη ζωικών πρωτεϊνών

    – Μειωμένη πρόσληψη καφέ και τσάι

    – Αποφυγή πρόσληψης φυτικών τροφών πλούσιων σε σίδηρο σε συνδυασμό με τροφές πλούσιες σε ασβέστιο

    – Αυξημένη πρόσληψη τροφών πλούσιων σε βιταμίνη C

    – Αυξημένη πρόσληψη υγρών

    – Σε ειδικές περιπτώσεις χορήγηση συμπληρωματικής πρωτεϊνης από σκεύασμα

    Ποιες είναι οι ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες που θα πρέπει να αποφύγουν ή να μειώσουν το χρονικό διάστημα της νηστείας;

    – Παιδιά και έφηβοι

    – Κορίτσια κατά τη διάρκεια έμμηνου ρύσεως

    – Εγκυμονούσες και θηλάζουσες

    – Ηλικιωμένοι

    Νηστεία & Άθληση

    Μπορεί να βοηθήσει η νηστεία στην απώλεια βάρους;

    Η νηστεία χρησιμοποιείται συχνά σαν εργαλείο για την επίτευξη απώλειας βάρους κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι αυτοί που παρά την αποχή από την κατανάλωση κρέατος, γαλακτοκομικών και λαδιού δεν καταφέρνουν να χάσουν βάρος.

    Αυτό οφείλεται τις περισσότερες φορές σε αυξημένη κατανάλωση άλλων τροφίμων υψηλής θερμιδικής αξίας που δεν εμπίπτουν στους περιορισμούς της νηστείας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το ψωμί, οι ελιές, ο χαλβάς, τα τηγανητά και οι ξηροί καρποί. Εάν οι ποσότητες πρόσληψης των «επικίνδυνων» τροφίμων είναι προσεγμένες, τότε όντως η νηστεία προσφέρεται για απώλεια βάρους και μείωση της πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών οξέων. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι χωρίς την παρουσία κρέατος, ο κορεσμός από ένα κυρίως γεύμα δεν επέρχεται εύκολα και ο κίνδυνος υπερκατανάλωσης είναι μεγάλος.

    Η έννοια της «εγκράτειας» στην ορθόδοξη εκκλησία μας περικλείει όχι μόνο την ποιοτικά διαιτητική αποχή από ζωικής προέλευσης τρόφιμα, αλλά και τον ποσοτικό περιορισμό των τροφίμων αυτών που η νηστεία επιβάλλει.

     

    Ειρήνη Μπαμπαρούτση,
    \nPhD., Kλινική Διαιτολόγος – Αθλητική διατροφολόγος, Επιστημονική Συνεργάτης ΕΠΟ
    “Τι πρέπει να προσέξουμε όταν η νηστεία συνδυάζεται με άσκηση;”\nmbike.gr